Din

Alevilik Hakkında Özet Bilgiler

Alevilik Hakkında Özet Bilgiler
Editör by bilgisepeti

Anadolu Aleviliği (Kızılbaş da denir), Alevi-Caferi, Nusayrilik (Arap aleviliği), Bektaşilik ve Mevlevilik olarak ayrılır. Ülkemizde Sünnilik’deri sonradan en fazla mensuba sahip İslami mezheptir. İbadetlerini cemevinde yaparlar. Jurnal ibadetleri Sabahtan, Akşam ve Gece Gülbeng’idir. Kadir Gecesiyle bağlantılı olarak üç gün ve Muharrem ayında ise on iki gün oruç tutarlar. Muharrem’den sonradan da üç gün Hızır Orucu tutarlar. Muharrem orucundan evvel üç gün Masum-u Paklar orucunu tutarlar. Türkiye’de en çok Alevi köyü 548 adet köy ile Sivas ilinde yer alır. Dört Kapı Kırk Makam şeklindeki kâmil insan olma ilkelerini Hacı Bektaş-ı Velî’nin tespit ettiğine inanılır. Alevilik Aleviler için üst kavramı, Bektaşilik ve Kızılbaşlık ise daha aşağı kavramları oluşturur.

Alevilik; özünü insan sevgisinde bulur. İslam’ı benimser, Tanrının birliğine (Tevhid) inanır. Aleviler ibadetlerinde bayan erkek ayrımı yapmadan, kendi öz diliyle, musikisiyle, semahıyla inancını icra eder. Alevilik; Caferilik, İsmail-ilik, Şiilik gibi, Hz. Muhammed’in (SAV) vefatı, Hz. Ali’nin öldürülmesi ve İslamiyet içinde diğer mezheplerce iyi farzedilen, lakin Alevilerce kötü farzedilen kişilerin hakimiyet kurmaya çalışmasına karşısında yargı yolunu müdafaa etmek için bir araya gelen kişilerin mezhebidir. Aleviler 12 İmam’ın öncülüğüne inanırlar.

Aleviler Allah’ı tanırlar. hazreti Muhammed’in son peygamber olduğuna, hazreti Ali’nin ise veliliğine inanırlar. Bu inançlarını, “ya Allah, ya Muhammed, ya Ali” üçlemesiyle dile getirirler. İbadetlerini gece ve bilhassa kışın yaparlar. Bunun nedenini, Rum suresinin 20’nci ve 7’nci ayetiyle açıklarlar: “Rabbin senin gecenin üçte ikisinde, bazen de gecenin yarısında, ara sıra de üçte birinde seninle beraber bulunan bir toplulukla birlikte ibadet ettiğini bilir. Çünkü senin gündüz uzun uzun işlerin vardır.”

Alevilik İran’daki Şiiliğin bir daha alçak kolu değildir. Ama, Şiilik de 12 imamın önderliğine inandığından ve esas inanç felsefesi olarak benzediğinden Sünniler tarafından bir görülür. Sivas, Çorum ve Maraş olayları cumhuriyet döneminde Alevi mezhebine yapılan en şiddetli ve açık saldırılardır. Kadın erkek eşitliğine dayanan bir inanca sahip olan Alevi geleneklerinde hiçbir zaman kadının örtünmesiyle ilgili bir şart söz konusu olmamıştır. Yavuz Sultan Selim’in Osmanlı idaresindeki binlerce Aleviyi astırdığına dair iddialar tarihçiler kadar tartışılmaktadır.

Hz. Ali ve Alevilik

Alevilik; İslam peygamberi Hz. Muhammed’in, “Benden daha sonra ali gelir o benim damadım ve Allah’ın aslanıdır.” sözü üstüne, Hz. Muhammedin ölümünden sonradan halife olarak Aliyi bakmak isteyenlere denmekte. Alinin yanına olan denebilir Alevilere. Zaman içinde fakat Hz. Ebubekir, Hz. Ömer ve Hz. Osman’dan daha sonra halife olabilen Hz. Ali bu halifeliğini de Hz. Peygamberin en son ve en genç karısı Ayşe ile Cemel adı verilen savaştan sonradan alabilmiştir.

Çünkü Ayşe Muaviye’nin halife olmasını ister. Peygamberin hanımı doğruyu bilir diyenler ve Hz. Alinin hakkı yendi, peygamberin vasiyetidir diyenler o yıllarda kutuplaşırlar. daha sonra da aralarında savaş çıkar.  Hz. Ali, Hz. Muhammed’in hanımı Ayşe’nin öldürülmemesi için Ayşe’nin bindiği devenin ayaklarını kırdırır ve kimin kimden olduğu anlaşılsın diye kendi adamlarının başına da kırmızı başlıklar taktırır. O tarihten daha sonra Hz. Ali yandaşlarının adı Kızılbaş olarak kalır. Hz. Ali savaşı kazanıp halife olduktan sonra camide Muaviye adamları kadar öldürülecektir. O günden sonra aleviler camiye gitmez. Vakit içinde Muaviye daha da güçlenir. Yezid’in Kerbela da Hz. Alinin çocukları Hasan ve Hüseyin’i öldürüşü sonrası ibadetler tamamen gizlenecektir. Hala Alevi ibadetleri gizlenir.

Alevi ibadetlerinin, şekilde Sünnilerden bir farkı olmadığı halde ‘rahat ibadetleri’ nedeniyle haklarında “mum söndü” güya farklı alanlara yönlendirilmiş hurafeler uydurulur. Alevilerin aile içi cinsel münasebette bulundukları toplantılar düzenledikleri uydurulur. Yıpratmaya karşın bu sözler çoğu kişi kadar sorgusuz kabul edilir. Ancak Alevi inancı kısa öz ve nettir. “Eline diline beline sahip olacaksın.”

Yok olmama kaygısı nedeniyle Alevilerde akraba evlilikleri görülebilmekte, dayı hala teyze çocukları evlene bilmektedir. Sünni bir aile ile yapılacak evliliklerde, kız ya da erkekle er geç bir anlaşmazlık en azından çocuğun nasıl bir inanışla yetiştirileceği gibi kaygılar doğar.

Belli yaşa ulaşan erkek çocuklarından isteyenler Aleviliği ve detaylarını öğrenmek üzere DEDE denen din adamlarının yanına ders alabilir ve oysa daha sonradan Alevilerin kuytu ibadetlerine katılabilirler. Bunu istemeyen erkek çocukları ise zorlanmazlar. Bir dededen eğitim almak Alevi ibadetlerine katılma zorunluluğu getirmez. Sadece ibadetlere katılabilmek için bir anahtardır. İbadet günde beş süre değildir.

Kaynak : www.bilgisepeti.org farkıyla sunulmuştur

Yorum Yap