Nedir Tarih

Ata Sporumuz Yağlı Güreş

Editör by bilgisepeti

Yağlı Güreş Nedir?

Yağlı güreş, “er meydanı” denilen alanda güreşçilerin vücutlarını yağ ile kaplayarak yaptıkları geleneksel Türk sporunun adıdır. Serbest Greko-Romen güreş türlerinden ayrı bir kategoride değerlendirilen yağlı güreş, güreşçilerin vücutlarındaki yağın rakibi tutmayı zorlaştırması nedeniyle büyük güç ve ustalık gerektirir. Peki, uzun yıllarıdır geleneksel spor kültürünün bir parçası olan yağlı güreşin tarihçesi nedir?

gures-musabakasi

Yağlı Güreşin Tarihçesi

M.Ö 2000’lerde Eski Mısır ve Asur Krallığında görülen yağlı güreşin deniz ticareti yoluyla Avrupa ve Balkanlara taşındığı bilinmektedir. Ancak bahsi geçen güreş türü bugünkü ata sporumuzdan farklılık gösterir. Özellikle Kırkpınar Yağlı Güreşleri ile adını duyuran ata sporunun, bilinen tarihi, Osman Gazi’nin Rumeli’yi ele geçirdiği 1346 yılına dayanmaktadır.

tarihi-gures-musabakalari

Efsaneye göre Rumeli’nin fethi sırasında Bizans üzerine gönderilen 40 kişilik öncü birlik Bizans’ın çeşitli hisarlarını ele geçirir. Zafer kazanan birlik geri dönüşleri sırasında dinlenmek için mola verdikleri Yunanistan yakınlarındaki Somona adı verilen alanda güreşe tutuşur. Ancak askerlerden ikisi, üç gün üç gece güreşmesine rağmen bir türlü yenişemez.

yagli-gures

Sonunda nefesleri kesilerek can veren iki pehlivan arkadaşları tarafından oraya gömülür. Askerler yıllar sonra aynı yere gittiklerinde iki mezarın bulunduğu yerde bir pınar görürler ve orada yatanların anısına bölgeye “Kırkpınar” adı verilir. O tarihten itibaren her yıl düzenli olarak Kırkpınar’da, genellikle padişahların da katılımıyla, yağlı güreş turnuvaları düzenlenir ve bu turnuvanın kazananları değerli ödüllere layık görülür. Savaş zamanlarının dışında Kırkpınar Yağlı Güreşleri neredeyse hiçbir yıl aksatılmamıştır. Kel Aliço, Molla İzzet, Koca Yusuf, Adalı Halil, Nakkaş Eyüp, Kızılcıklı Mahmut en tanınmış pehlivanlardır.

yagli-guresin-tarihi

Yağlı Güreşte Kullanılan Başlıca Kavramlar

Kıspet: Manda veya dana derisinden yapılan, belden diz kapağının altına kadar uzanan pehlivan giysisidir.

Zembil: Kıspetin içinde saklandığı sazdan yapılmış torbaya verilen isimdir. Pehlivanlar, güreşi bıraktığını zembilini duvara asarak gösterir.

Peşrev: Pehlivanın ahenkli bir biçimde ellerini ve kollarını sallayarak, çeşitli senkronize hareketlerle güreşe hazırlanmasıdır. En iyi peşrev yapan pehlivan ödüllendirilir.

Güreş ağası: Güreşin kurallara uygun şekilde yapılmasını sağlayan hakemdir.

Cazgır: Güreş öncesi pehlivanları seyircilere tanıtan ve güreşi başlatan kişidir.

Yorum Yap