Tarih

Genç Osman Nasıl Öldürüldü?

Genç Osman Nasıl Öldürüldü?
Editör by bilgisepeti

I. Ahmet’in genç yaşta vefatı sonrası yerine demin on dört yaşında olan büyük oğlu Şehzade Osman değil, I. Ahmet’in kardeşi I. Mustafa tahta geçer. Bu zamana değin saltanat babadan oğla geçerken, artık ailenin en büyüğü (Ekberiyyet sistemi) tahta çıkmaya başlar.

I. Mustafa’nın saltanatı ise doksan dört gün gibi son derece kısa bir sürede son bulur. Padişahın akli dengesinin yerinde olmadığı söylentileri yayılmış ve devamında I. Mustafa tahttan indirilip yerine on dört yaşındaki genç şehzade padişah duyuru edilmiştir.

II. Osman, Valide Sultan’ın, Darüssaade Ağası Mustafa Ağa’nın ve hocası Ömer Efendinin etkisi altında kalsa da genç yaşına rağmen epeyce olgun, atak, hem Doğu hem de Batı kültürüne başat, tam yedi dil haberdar olan hatasız yetişmiş bir padişahtır.

Tahta çıktığında ilk işi İran ile anlaşarak Doğu sınırını güvence altına olmak olur. Bundan sonradan devleti uzun süredir meşgul eden Lehistan meselesine köklü bir çözüm bulmak için harekete geçmiştir. Lehistan seferi esnasında II. Osman kendinden üç ay ufak olan kardeşi Mehmet’i öldürtmüş ve onun ahını almıştır. Tarihçiler, Şehzade Mehmed’in öldürülmeden önce şu bedduayı ettiğini yazar: “Osman, Allah’tan dilerim fakat ömrü devletin berbad olup, beni ömrümden nice mahrum eyledin ise, sen dahi saltanat süremeyesin.”

Lehistan Seferi sırasında bazı askerler ordudan kaçar, bunu saptama için sayım yapılınca da bir takım yeniçeri ağaları arasında rahatsızlık baş göstermiştir. Genç Padişah’ın bütün isteklerine rağmen askerin gönülsüzlüğü nedeniyle istenen başarı kazanılamamış, II. Osman durumdan yeniçerileri sorumluluk sahibi tutmuş ve iki tarafta birbirine aleyhinde güvensizlik beslemeye başlamıştır.

II. Osman İstanbul’a döner dönmez zayıfladığını düşündüğü yeniçeri ocağını tasfiye etmek, Anadolu Suriye ve Darı Türklerinden bir ordu kurma fikrini kafasına koymuştur. Çevresine bu düşüncesini açması onun şayet de en büyük hatası olacaktır. Kızlarağası Süleyman Ağa ve hocası Ömer Efendi padişahın fikrini destekleyerek, yeniçerilerin dikkatini çekmeden İstanbul’dan ayrılabilmesi için Hacca gitmesi fikrini ortaya atmışlardır. Fakat işler istendiği gibi gitmemiş, yeniçeriler haç bahanesinin aşağı yatan gerçek sebebi kısa sürede öğrenmişlerdir. Bu yüzden padişahın Hacca gitme fikrine güçlü olarak karşı çıkmışlar ve etraf aniden gerilmiştir.

Dönemin Şeyhülislamı Esad Efendi, padişahı Hac kararından vazgeçirmeye çalışmıştır. Zira II. Osman’a değin hiç bir padişah Hacca gitmemiştir. Sebebi, padişahın uzun süre başkentten ayrılmasının meydana getireceği başıbozukluğun içeride isyanlara sebep olabileceği, hem de devletin düşmanlarının bu durumdan istifade edip Osmanlı’ya saldırabileceği ihtimalidir.

Toy padişah; Hac konusundaki ısrarlarını sürdürmüş ve en sonunda yeniçeriler ayaklanmıştır. Ağa kapısında toplanan sipahi ve yeniçerilere halkın ve ulemanın bir kısmı da katılınca isyan çığ gibi büyür. Asiler bu durumdan sorumluluk sahibi tuttukları bir takım devlet adamlarının kellesini ister. Padişah, durumun ciddiyetinin farkına varınca Hacca gitmekten vazgeçtiğini, ancak istenen kelleleri de vermeyeceğini söyler. İsteklerinin hepsi karşılanmayan asiler de daha da öfkelenmiş ve ayaklanma ebat değiştirmiştir. Artık hedefleri II. Osman’ı tahttan indirerek I. Mustafa’yı bitmiş tahta çıkarmaktır.

Genç Osman bir defa daha geri adım atar ve istenen Sadrazamı ve Kızlarağasını askere teslim eder. Lakin askerler yinede memnun etme olmaz, yeni atanan Sadrazamı da tanımayıp sarayı yağmalamaya devam ederler.

Yeniçeriler, I. Mustafa’yı padişah bildiri edince Genç Osman için bundan böyle yapacak bir şey kalmamıştır. Bursa’ya gitmek istese de buna müsade verilmez. Genç padişah Ağa Kapısına sığınmak zorunda kalır.

I. Mustafa’nın annesi kontrolü eline almaya başlar. Genç Osman’ın öldürülmesi için askeri kışkırtmaya devam etmiştir. Genç Osman’ın yerini bulan askerler onu alarak başı açık ve sırtında bir elbiseyle Orta Cami’ye götürmüşlerdir. Yeni Sadrazam Davut Paşa Genç Osman’ı hemen öldürmek istemişse de yeniçeri ileri gelenleri bu duruma aleyhinde çıkmışlardır. II. Osman hapsedildiği yerden açılan bir pencereden askere hitap etmiş, dokunaklı bir söylev yapsa da durumdan kurtulamamıştır.

Talihsiz padişah, hapsedildiği alandan çıkarılarak pazar arabası içinde türlü hakaretlere uğrayarak Yedikule Zindanlarına götürülür. Askerler dağıldıktan daha sonra Sadrazam Davut Paşa ve yanındakiler genç padişahı katletmek üzere harekete geçerler. Oldukça enerjik Genç Osman boynuna takılan kementten kurtulmayı başarmış, fakat omzuna aldığı balta darbesiyle yere us hainler amaçlarına ulaşarak kementle orada boğmuşlardır.

Genç Osman, öldüğünde demin on sekiz yaşındadır. Bu durum Osmanlı tarihinde ilk kez bir padişahın öldürülmesi vak’asıdır. Genç Osman, genel bir kanı ile Osmanlı İmparatorluğunda icat istemeyen kişiler tarafından katledilmiş bir reformcudur.

Genç Osman, orduyu Türk unsurlara dayanarak her yerde kurmayı hedefleyen, başkenti Anadolu’ya taşımak isteyen, din adamlarının devlet işlerinden ellerini çekmesini amaçlayan reformcu bir padişah olarak tarihe damgasını vuracaktır.

Kaynak : www.bilgisepeti.org farkıyla sunulmuştur

Yorum Yap