Nedir

Kanun Hükmünde Kararname Nedir?

Editör by bilgisepeti

Yasama organı tarafından bakanlar kuruluna bir yetki kanunu ile verilen bir düzenleyici işlemdir. Normlar hiyerarşisinde kanun ile eşit düzeydedir. Diğer düzenleyici işlemlerden biraz farklı olan kanun hükmünde kararnameler yasamada işlemlerin daha ağır işlemesi sebebiyle işleri hızlandırmak adına ilk kez 1961 Anayasası ile hayatımıza girmiş bir düzenleyici işlemdir. 1982 Anayasası ile ise genişletilmiş olağan dönem kanun hükmünde kararnamelerin yanında olağanüstü dönem kanun hükmünde kararnameler de hayatımıza girmiş yine bu yetkiyi kullanma hakkı bakanlar kuruluna TBMM tarafından verilmiştir.

kanun_hukmunde_kararname

Kanun hükmünde kararnameler yasama organının yetkisini devredemeyeceğinin bir istisnası olarak karşımıza çıkmaktadır. Kanun hükmünde kararname çıkarılmadan önce TBMM bakanlar kuruluna bir yetki verir bu yetki kanunun ile bakanlar kurulu kaç KHK çıkaracak kapsamı, amacı ve süresi belirtilir. Bakanlar Kurulu da buna göre KHK çıkarır. Çıkarılan KHK aynı gün TBMM’nin onayına sunulmak zorundadır aksi halde geçerli olmayacaktır. Meclise gelen KHK genel kurulda onaylanabileceği gibi değiştirilerek de onaylanabilir.

khk_ile_ilgili_bilinmeyenler

Olağan Dönem Kanun Hükmünde Kararnameleri

Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan olağan dönem KHK’ları meclis tarafından onaylandığında kanunlaşır aksi durumda hükümsüzdür. Bakanlar Kurulunun istifası veya düşürülmesi durumunda TBMM’nin belli süre için verdiği yetki sona ermez. KHK ile sadece Sosyal ve Ekonomik Haklar düzenlenebilir. Diğerleri düzenlemez. Bakanlar Kurulu KHK ile bütçede herhangi bir değişiklik yapamaz.

Bakanlar Kurulu Toplantısı

Kanun hükmünde kararnameler Resmi Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer fakat istenirse yürürlük tarihi ileriye atılabilir. Olağan dönem KHK’ları Anayasa Mahkemesinin denetimindedir.

Olağanüstü Hal ve Sıkıyönetim Kanun Hükmünde Kararnameleri

Hayatımıza 1982 Anayasası ile girmiştir. OHAL ve sıkıyönetim KHK’ları Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılır ve meclis tarafından verilecek bir yetki kanununa gerek yoktur. Bu KHK’ların çıkarılması için OHAL veya sıkıyönetim ilan edilmiş olması gerekir.  Sosyal ve Ekonomik hakların yanında kişi temel hakları ve özgürlükleri ile siyasi hak ve ödevler de düzenlenebilmektedir. Anayasa Mahkemesinin denetimine tabi olmayan bu KHK’lar aynı olağan dönem kanun hükmünde kararnameleri gibi yürürlüğe girer.

olagan_donem_khk

OHAL ve sıkıyönetim kanun hükmünde kararnameleri sadece OHAL ve sıkıyönetim ilan edilen yerlerde geçerlidir ve OHAL ve sıkıyönetim devam ettiği sürece geçerlidir OHAL ve sıkıyönetim kalktığında kanun hükmünde kararnameler de yürürlükten kalkar.

Olağanüstü kanun hükmünde kararnameler ile kanunlarda herhangi bir değişiklik yapılamaz. OHAL KHK’ları meclise geldikten en çok 30 gün içinde görüşülüp karar bağlanır. TBMM’nin onayı ile kanunlaşır.

Yorum Yap