Tarih

Şehzade Bayezid Hakkında Bilinmeyenler

Şehzade Bayezid Hakkında Bilinmeyenler
Editör by bilgisepeti

Kanuninin çocuklarından Mustafa ve Cihangir sırt sırta ölümü sonrası varis olarak iki şehzade kalır. Bu isimler, şahsiyet bakımından babasını hatırlatan Şehzade Bayezid ve daha naif ve iktidar hırsı olmayan Şehzade Selim’dir. Hürrem Sultan, Selim’i de küstürmemek üzere tahta Bayezid’in geçmesini özlem eder. Bu yüzden de Bayezid’in hatalarını görmezden gelerek babası Sultan Süleyman ile arasının bozulmaması için uğraş sarf eder.

Hürrem’in ölümünün arkasında işler aksine dönmüş, Bayezid en büyük destekçisini yitirmiştir. İki şehzadenin de eğitmenliğini yapan Lala Mustafa Paşa’nın kendi menfaatleri için çevirdiği entrikaların iki öz kardeşin arasındaki rekabeti ve soğukluğu daha da arttırdığı bahis edilir.

Önceleri Bayezid’in hocası Lala Mustafa Paşa kendisini Veziriazam yapacağına inandığı Şehzade Selim’in saflarına geçmiş ve her fırsatta Bayezid’i babası Kanuninin yanına yanlış bilgilerle kötülemiştir.

Şehzade Selim’in yumuşak mizacı, yaptığı işlerinde babasına danışması; Bayezid’in ise başına buyruk işleri, hatta babasına bile ara sıra sesini yükseltmesi Sultan Süleyman’ı Selim’e karşısında daha da yakınlaştırır.

İki şehzadenin aralarının en ince ayrıntısına kadar açılması ardından Kanuni Sultan Süleyman çatışmaları önlemek için iki kardeşi birbirinden uzaklaştırmak ister ve her ikisinin de sancaklarını değiştirir. 1558’de Şehzade Bayezid’i Kütahya sancağından Amasya’ya, Şehzade Selim’i de Manisa sancağından Konya’ya gönderir.

Şehzade Bayezid durumu hakaret saymış ve tahttan daha da uzaklaştırılmak istendiğini düşünmüştür. Uzun süre Kütahya’dan ayrılmamak için mücadele sarf etmişse de dayanamayıp Amasya’ya dürüst yola çıkar. Yol boyunca kendisine bir çok kimse katılmış kuvvetleri zamanla artmıştır. Kanuninin Şehzade Bayezid hakkındaki şüpheleri iyice artınca Şehzade Selim’den yandan olduğunu belirten açık açık tavırlar göstermeye başlar.

Kardeşler arasındaki didişme ve Bayezid’in babası ile soğukluğu artınca iki tarafta askeri hazırlıklara başlar. Bayezid etrafına topluluk bir baskı toplamış, Selim ise baba desteğiyle hazırlıklarını tamamlamıştır. Kanuni Sultan Süleyman bir takım beylerbeylerini askerleri ile birlikte Selim’in yanında gönderir.

Bayezid Amasya’da daralan bir çemberin ortasında kalmış ve bir yolunu bulup askerleri ile sancağından ayrılmıştır. Kanuni bunun üstüne izinsiz sancağı terk eden ve kendi başına asker toplayan Şehzade Bayezid için dönemin Şeyhülislamı Ebussuud Efendi’den isyan suçundan katlinin vacip olduğunu belirten bir fetva çıkartır.

Şehzade Selim ve Bayezid ‘in kuvvetleri Konya önlerinde karşılaşır. Şehzade Selim’in yanında Padişah’ın görevlendirdiği Veziriazam Sokullu Mehmet Paşa, Rumeli Beylerbeyi ve de askerleri olunca Şehzade Bayezid için mağlubiyet mecburi olur.

Şehzade Bayezid babası Kanuni’den affını dilemiş ama bağışlanmamıştır. Bunun üstüne Şehzade Bayezid İran Şahı Tahmasb’a sığınmış ve asi durumuna düşmüştür. İran evvela Şehzade ve oğullarını büyük törenlerle karşılamış ama Osmanlı baskılarına dayanamayarak yüklü miktarda altın ve İran ile dostluk kurulacağı sözüyle Şehzade Bayezid’i geri vermeye razı olmuştur. Osmanlı elçileri daha oracıkta Şehzade Bayezid’i ve en büyüğü hemen şimdi 16 yaşında olan 4 oğlunu teslim almaya müteakip boğarak öldürürler.

Şehzade Bayezid’in idamı Devleti Aliyye’ye isyan suçundandır. Şehzade Bayezid melankolik tabiatlı, akıllı, gözü kara ve birazda fevri bir kişiliğe sahiptir. “Şahi” takma adı ile yazdığı şiirler öne çıkar. Şehzade Bayezid’in babasından af arzu etmek için yazdığı şiir ve babasının cevaben yazdığı dörtlükler durumu açıklar niteliktedir. Şehzade Bayezid’in ölümünden sonra Bursa’ya nakledilen hanımı bir kale içinde bekletilmiş ve yanında bulunan üç yaşındaki oğlu da öldürülmüştür.

Kaynak : www.bilgisepeti.org farkıyla sunulmuştur

Yorum Yap