Tarih

Son Osmanlı Sadrazamı Ahmet Tevfik Paşa

Son Osmanlı Sadrazamı Ahmet Tevfik Paşa
Editör by bilgisepeti

Soyadı kanunundan sonra Ahmet Tevfik Okday adını alan Ahmet Tevfik Paşa; (11 Şubat 1845, İstanbul – 8 Ekim 1936, İstanbul, Türkiye), son Osmanlı Sadrazamı olarak kayıtlara geçer. II. Abdülhamid yıllarının Dışişleri Bakanı (Hariciye Nazırı) olarak 14 sene atama yaptıktan daha sonra esasen beş dönem, toplamda iki yıl dört ay yirmi dokuz gün sadrazamlık yaptı. 1895’te Berlin Sefiri olarak tahsis başında olduğu sırada II. Abdülhamid kadar İstanbul’a çağrılarak Hariciye Nazırlığı görevine atanır. Bu görevini aralıksız olarak 1909’a değin sürdürür. II. Meşrutiyet’in ilanından daha sonra Ayan Meclisi üyeliği yaptı. Kırım Tatarı Ferik İsmail Hakkı Paşa’nın oğludur.

Birinci sadrazamlık dönemi, Hareket Ordusu’nun İstanbul’a girerek denetimi ele geçirmesi ve II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi ile 5 Mayıs 1909’da son buldu. İstifasının ardından Londra Sefirliğine atandı. Görevini 1911-1914 aralarında sürdürdü. Osmanlı İmparatorluğu’nun İngilizlere savaş duyuru etmesi üstüne geri çağrıldı. I. Dünya Savaşı’ndan sonradan Mondros Mütarekesi’ni imzalayan Ahmed İzzet Paşa’nın istifası sonrası 11 Kasım 1918’de ikinci kez sadrazamlığa getirildi.

22 Nisan 1920 tarihinde; I. Dünya Savaşı sonrası barışma görüşmelerinin yapıldığı Paris Barış Konferansında heyete başkanlık yaptı. Bildirilen şartları fazla ağır bularak hafifletilmesini istedi. Kabul edilmemesi üstüne 11 Temmuz 1920’de şartları reddederek İstanbul’a döndü. daha sonra Paris’e Güvey Ferit başkanlığında gönderilen bir başka heyet, şartları kabul ederek Sevr’i imzaladı. 21 Ekim 1920’de yerine getirildiği Damat Ferit Paşa’nın makamında üç sene sadrazamlık yaptı. Görevi sırasında TBMM’ne, Londra Konferansı’na birlikte katılmayı önerse de Mustafa Kemal’in reddetmesi üzerine konferansta Ankara Hükümeti’ni Bekir Sami Bey, İstanbul Hükümeti’ni ise Tevfik Paşa temsilcilik etti. Konferans esnasında Türkiye’nin tek temsilcisinin Ankara Hükumeti olduğunu vurgulayarak sözü Bekir Sami Bey’e bıraktı.

ahmed_tevfik_pasha

Saltanatın kaldırılmasından sonra 4 Kasım 1922’de istifa etti. Sadaret mührünü ise iade edemedi. Bu mühür ailesi tarafından saklanacaktır. 1934’te “Okday” soyadını aldı. 8 Ekim 1936’de de vefat etti. Beşiktaş’taki Yahya Efendi Tekkesi’ne defnedilen naaşı, sonradan ailesi tarafından Edirnekapı Şehitliğindeki aile mezarlığına nakledildi. Hatıratı, torunu Şefik Okday kadar, “Büyükbabam Son Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa” (1986) adıyla yayınlanmıştır.

Kaynak : www.bilgisepeti.org farkıyla sunulmuştur

Yorum Yap