Nasıl Yapılır Teknoloji

Uçaklar Nasıl Çalışır?

Uçmak, insanoğlunun hep ilgisini çekmiştir. Tarih boyunca pek çok kez denemelerde bulunan insanoğlunun uçma hevesi, ilk olarak 20. yüzyılda kendi uçuş makinesini icat etmesiyle neticelendi. 1903 yılında Amerikalı Wright Kardeşler, o dönem için imkansızı başardıktan sonra hava yolculuğu gün geçtikçe gelişti. Aradan bir yüzyıldan fazla zaman geçmesine rağmen, hala çoğu insanı hayrete düşüren uçuşun teknik detaylarının temeli aslında dört önemli kuvvete dayanır. Bunlar kaldırma, ağırlık, itme ve dirençtir. Emniyetli bir uçuş için bu kuvvetler arasında düzgün bir koordinasyon olması gerekir, aksi bir durumda bu kuvvetlerin yalnız başlarına hiçbir anlamı olmaz.

ucak-ustten-gorunus

Uçağın uçmasına yardımcı olan bütün bu etkenler Bernoulli Prensibi’ne dayanır. Bu prensibe göre sürtünmesiz bir akış boyunca, hızda gerçekleşen bir yükselme eş zamanlı olarak ya basınçta ya da akışkanın potansiyel enerjisinde düşüşe neden olur.

Kaldırma:

Kaldırma, herhangi bir katı cismin sıvı veya gazlarla olan etkileşimi sonucu ortaya çıkan bir kuvvettir. Uçuşta kaldırma, havanın uçağın kanatları etrafında yaptığı hareketle oluşur. Bunun gerçekleşmesi için uçak kanadının şekli ve uçağın hızı önemlidir.

ucak-motorari

Uçaklarda kaldırma, kanatlar aracılığıyla sağlanır. Uçağın kanat yapısı, üstü kavisli, altı düz olacak şekilde tasarlanmıştır. Bu şekilde, hızlanmış bir uçakta kanadın üstündeki hava akışı alt kısmına göre daha hızlı olur. Bunun sonucunda üstte oluşan basınç alt kısma kıyasla azalacak, uçak belli hız seviyesine ulaştıktan sonra alt kısımdaki yüksek basınç uçağın kanadını düşük basınca doğru, yani yukarı yönünde itecektir. Kanatlar uçağın sabit parçaları olduğu için, onlara uygulanan kaldırma kuvveti uçağa doğrudan etki eder.

Ağırlık

Uçağı dünyanın merkezine doğru çeken alan kuvvetine ağırlık denir. Ağırlığın bir başka önemli rolü de uçağı dengelemesidir. Uçağın burnundan kuyruğa kadar dengeli bir ağırlık dağılımı ile düzenlenmesi uçuş emniyeti için çok önemlidir. Ağırlık kuvvetini dengeleyen kuvvet kaldırma kuvvetidir.

ucaklar-nasil-calisir

İtme:

Katı halde bulunan bir cismin ileriye doğru hareket etmesi için gerekli olan mekanik kuvvete itme denir. Uçakta bu kuvveti sağlayan eleman uçağın motorlarıdır. Motorlar, uçağın havada kalmasını da sağlar çünkü uçağın havada kalabilmesi için ilerlemesi şarttır.

Direnç:

Direnç, aerodinamik bir kuvvettir ve uçuşun dengeli olmasına yardımcı olur. Temelde uçağın kendi hızına karşı koyarak uçuşu mümkün hale getirir. Uçaklar aerodinamik yasalar çerçevesinde büyük bir titizlikle tasarlanır. Tıpkı kaldırma gibi direnç de, sıvı ya da gazların katı cisimlere uyguladığı bir kuvvettir.

Yorum Yap