Kültür -Sanat

Yazının İnsanlık Tarihi Açısından Önemi?

Sümerler tarafından icat edilen yazı günümüzde pek farkında olmasak da insanlık tarihi açsından çok önemlidir. Her şeyden önce yazı insanlığın gelişmesi açısından ciddi bir adımdır. Düşünsenize bundan binlerce yıl önce yazılmış bir yazı bulunan bir belge bizi zamanın içinde tarihi ve gizemli bir yolculuğa çıkarıyor aslında. Geçmiş ve günümüz arasında önemli bir koridordur olan yazı kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürel birikimdir.

yazi_insan

Kim tarafından bulundu?

Yazı öncesinde insanlar çeşitli işaret ve figürlerle kayıtlar tutup işlerini halletmeye çalışsalar da bu yeterli olmamıştır. Mesela hesaplama işlemlerini yazıdan önce düğüm atma yöntemi kullanarak yapmışlardır. Fakat bu uygulamalar bir süre sonra yeterli olmayacak insanoğlu yeni arayışlar içine girecektir. Yazıyı Sümerli rahipler tapınaklardaki kilerlerin tutanaklarını tutmak için kil tabletler üzerinde kullanmışlardır. Bu şekilde kullanılmaya başlayan çivi yazısı Sümerlerde zamanla mahkeme kayıtlarının tutulmasında verilen cezaların kayıtlarında esnaf örgütlenmesinde kullanılarak gelişimini hızla devam ettirmiştir. Kil tabletler üzerinde gelişmeye devam eden yazı zamanla borç senedi, ticari belge olarak da kullanılmaya başlanmıştır.

yazi_insanlik

Milattan önce 3200’lerde ilk kez Sümerler tarafından çivi yazısının kullanıldığı bilinir. Daha sonra Mısır ve Hintliler yazıyı geliştirmişlerdir. Bu gelişme beraberinde birçok gelişmeyi de yanında getirmiştir. Yazı en çok ticaret üzerinde gelişim sağlamıştır. Toplumsal kurallar yazı sayesinde gelişim göstermiş toplum içinde bütünlük, uyum sağlanmıştır. Figürlerle başlayan yazı gelişimini daha anlamlı işaretlere bırakarak bir düzen almaya başlamıştır. Her toplum kendinden öncekinin yaptıklarının üzerine bir şeyler ekleyerek gelişimin hızlanması sağlanmıştır.

yazi_insanlik_icin_deger

Anadolu’ya Gelişi

Anadolu’da ise yazı ilk kez Asurlular sayesinde tanınmıştır. Asurlular, Anadolu ile ticari ilişki içindeydi. Asurluların zamanla yazıyı öğrenmesiyle Anadolu’ya da  yazıyı öğretmiştir.

Gelişim Gösterdiği Alanlar

İlk başlarda ticaret alanında gelişme gösteren yazı zamanla din ve siyaset gibi alanlarda da etkinliğini devam ettirmiş hatta hukuk kuralları da belli bir düzene konulmaya başlanmıştır. Bu alanda bilinen en iyi örnek Hammurabi kuralları olan babil kralının köleliği resmileştirmesidir. Bütün bunlar dışında günümüzde hızla ilerleyen teknolojinin çıkış kaynağı da yazının icadıdır.

Edebiyat alanında bunca güzel eserler girmişse hayatımıza yine bu eşsiz icat sayesindedir. Sümerlilere ait olan ve ilk yazılı eserler arasında olan Gılgamış destanının mükemmel şiirsel anlatımı da yine yazı sayesinde günümüze kadar ulaşmıştır.

yazi_insanlik_onem_deger

Kil tabletler üzerinde yaşam serüvenine başlamış olan yazının gelişimi hala devam etmektedir aslında ve insanlık var olmaya devam ettiği sürece de bu gelişim hiç bitmeyecektir.

Yorum Yap